Verplicht thuiswerk als COVID-19 maatregel ondersteund door cao nr. 149

De sociale partners werden door de sanitaire crisis genoodzaakt een "ad-hoc" regime voor telewerk te ontwikkelen. Zodoende werd in de Nationale Arbeidsraad de cao nr. 149 van 26 januari 2021 gesloten. De cao voorziet in principes, een referentiekader en een beleid voor welzijn op het werk dat specifiek samenhangt met het telewerk tijdens de COVID-19 crisis.

Het telewerk dat in kader van de COVID-19 crisis verplicht werd opgelegd of aanbevolen door de overheid vindt vanzelfsprekend niet plaats op vrijwillige basis.

Uit onze enquête (Telewerken in België (2021), Vias institute) blijkt dat iets minder dan de helft van de bedrijven geen duidelijk omschreven telewerk-policy had voor het verplichte thuiswerk.

De nieuwe cao nr. 149 onderschrijft de reeds bestaande regels en verplicht om deze ook toe te passen op het door de overheid verplichte thuiswerk.

De cao nr. 149 richt zich enkel tot ondernemingen die op datum van 1 januari 2021 nog geen regeling rond telewerk hadden (in een cao, individueel akkoord of policy). Deze cao nr. 149 is daarom, wat men noemt, een ‘suppletieve’ cao. Dit betekent dat hij niet de reeds bestaande akkoorden binnen een bedrijf vervangt en dat hij ook slechts geldig is tot december 2021. Mogelijks wordt een verlenging voorzien.

Concreet vereist de cao nr. 149 dat, indien u nog geen afspraken heeft vastgelegd i.v.m. telewerk in 2020, u dit in 2021 wel dient te doen. Deze afspraken dient u vast te leggen in een CAO, arbeidsreglement, policies of individuele akkoorden. Hierbij dient aan de werknemers informatie te worden verschaft over het welzijnsbeleid en de mogelijke monitoring van hun werk.

De cao nr. 149 is minder formalistisch dan de cao nr. 85, er is namelijk geen bijlage bij de arbeidsovereenkomst vereist. De afspraken kunnen worden vastgelegd in een ondernemings-cao, het arbeidsreglement, een individueel akkoord, maar evengoed in een telewerkpolicy. De cao nr. 149 benadrukt de flexibiliteit waarmee de afspraken tot stand moeten kunnen komen en dat deze uitdrukkelijk moeten worden gecommuniceerd, bijv. via intranet, e-mail,...

N.a.v. het KB van 19 november 2021 is telewerk sinds 20 november 2021 opnieuw verplicht. Dit KB bepaalt dat telewerk verplicht is in “alle ondernemingen, verenigingen en diensten, voor alle personen bij hen werkzaam, ongeacht de aard van hun arbeidsrelatie, tenzij dit onmogelijk is omwille van de aard van de functie of de continuïteit van de bedrijfsvoering, de activiteiten of de dienstverlening”. Deze uitzonderingsregeling dient echter restrictief te worden geïnterpreteerd.

De werkgever bezorgt de personen werkzaam in hun vestigingseenheden, ongeacht de aard van hun arbeidsrelatie, die niet kunnen telewerken een attest of elk ander bewijsstuk dat de noodzaak van hun aanwezigheid op de arbeidsplaats bevestigt.

De werkgever dient er steeds op toe te zien dat op de werkvloer de nodige preventiemaatregelen worden gewaardborgd (bv. maximale social distancing).

Het KB van 19 november 2021 voert ook een elektronisch registratiesysteem in op basis waarvan de overheid zal controleren of bedrijven zich effectief aan het verplichte telewerk houden. Het registratiesysteem wordt door de Rijksdienst voor Sociale Zekerheid ter beschikking gesteld op de portaalsite van de sociale zekerheid, alwaar ook de specifieke aangifteregels kunnen worden teruggevonden.

Ondernemingen worden zodoende verplicht om maandelijks per vestigingseenheid het totaal aantal personen te registreren dat er werkzaam is en het aantal personen dat een functie uitoefent waarbij telewerk onmogelijk is.

Daarnaast voorziet het KB van 19 november 2021 ook in de mogelijkheid van terugkeermomenten. Deze optie is echter aan bepaalde voorwaarden onderworpen.

Tot en met 12 december mag per persoon maximum één dag per week een terugkeermoment worden georganiseerd. Per dag mag maximum 20 procent van het personeel voor wie telewerk verplicht is tegelijk in het bedrijf aanwezig zijn.

Vanaf 13 december mag per persoon maximum twee dagen per week een terugkeermoment worden georganiseerd. Per dag mag dan maximum 40 procent van het personeel voor wie telewerk verplicht is tegelijk in de onderneming aanwezig zijn.

Meer weten? Download hier de cao nr. 149

      Vias institute wil op haar website cookies gebruiken om uw surfervaring te verbeteren (functionele cookies) en te analyseren (analytische cookies). Door op “Ik ga akkoord” te klikken, aanvaardt u het gebruik van deze cookies voor deze doeleinden. U kan evenwel uw cookievoorkeuren regelen via de knop “Voorkeuren instellen”. Wij gebruiken ook cookies die noodzakelijk zijn om de website te laten functioneren en die u dus niet kan weigeren. U kan meer informatie terugvinden over onze cookies in ons privacybeleid.

          U kan meer informatie terugvinden over onze cookies in ons privacybeleid.

          Deze cookies zijn noodzakelijk om de website te doen werken en kunnen niet worden uitgeschakeld.
          Deze cookies verhogen de gebruiksvriendelijkheid van een website door uw keuzes te herinneren (bv. taalvoorkeuren, regio, login).
          Deze cookies verzamelen gegevens over de performantie van een website zoals het aantal bezoekers of de tijd die bezoekers doorbrengen op een webpagina.
          Deze cookies kunnen door adverteerders op onze website worden ingesteld. Ze worden wellicht door die bedrijven gebruikt om een profiel van uw interesses samen te stellen en u relevante advertenties op deze website of op andere websites te tonen. Ze slaan geen directe persoonlijke informatie op, maar ze zijn gebaseerd op unieke identificatoren van uw browser en internetapparaat. Als u deze cookies niet toestaat, zult u minder op u gerichte advertenties zien.